Parotis bezi tükürük bezlerinin en büyüğüdür. Parotis bezi yanakta deri altında bulunur. Yüz siniri olan fasiyal sinir ise parotis bezi içinden geçerek bezi derin ve yüzeyel olmak üzere iki loba ayırır. Bunlar gerçek loblar değildir. Parotis bezi derin servikal fasiyanın yüzeyel tabakası tarafından sarılmıştır. Yüzeyel fasya aşağıda submandibuler bezi sardıktan sonra kalınlaşarak stilomandibuler ligamenti oluşturur. Parotis bezi tükrük salgılar. Bu salgı, stenon kanalı ile ağıza açılır. Parotis tükrük bezlerinden günlük yaklaşık 1000 – 1500 santimetreküp tükrük salgılanmakta olup bu salgının yaklaşık % 99′u sudur. Günlük salgının % 60 – 70′i submandibuler bezden, % 20 – 25′i parotis bezinde üretilir.
Mikroskobik düzeyde tükürük bezleri asinüs, bir sekretuar tübül ve toplama kanallarından meydana gelir. Asiner hücreler sekresiyon üretiminden sorumludur. Tübüllerin ve kanalın fonksiyonu su ve elektrolitlerin rezorpsiyonudur. Myoepitelyal hücreler asinileri sarar ve stimülasyonunda kontraksiyonlar ile sekresyonun salınmasına yardımcı olur. Parotis saf seröz, sublingual müköz, submandibüler bez ise serömüköz (mikst) salgı bezidir.
Tükürük bezi tümörleri, baş-boyun tümörlerinin % 1 – 3′ünü oluşturur. Tüm tükrük bezi tümörlerinin yaklaşık % 70 - 80′i parotis bezinde meydana gelmektedir. Parotis tümörlerinin büyük çoğunluğu (%70 – 80) iyi huyludur. Submandibuler bez tümörlerinin % 40 – 60′ı sublingual ve minör tükürük bezlerinin % 40′ından daha azı iyi huyludur (çoğunlukla habis). Tükrük bezi tümörleri Warthin tümörü dışında kadınlarda erkeklerden fazla görülür. Tükrük bezi tümörleri çocuklarda daha nadirdir.
Parotis tümörlerinin tedavisi cerrahidir. Tümörün yerleşimi, boyutu, mobilitesi, değerlendirilmelidir. Fasiyal sinir ve tümörün çevre dokular ile ilişkisi değerlendirilmelidir. Ağız muayenesi ile parotis derin lobu ve parafaringeal yayılım araştırılmalıdır. Servikal metastaz araştırmalıdır. Görüntüleme teknikleri de tedavinin planlamasında faydalıdır. Değerlendirme tamamlandığında uygulanacak cerrahi tedavi ortaya çıkar. Parotis tümörlerinin çoğunda süperfisial parotidektomi (yüzeyel lobun çıkarılması)yeterli cerrahi tedavidir. Derin lob tutulumu mevcut ise total parotidektomi (parotis tümü çıkarılır) yapılır. Parotis kötü huylu tümörlerinde boyunda şişlik ya da lenf yayılımı düşünülüyorsa, radikal boyun diseksiyonu (boyun lemf bezlerinin çıkarılması) yönünden değerlendirilmelidir.
