Tüm kanser türleri içinde deri kanseri en sık görülenidir. Deri kanserinden korunmak için en başta yapılması gereken güneşten korunmaktır. Güneşe aşırı maruz kalma deri kanserinin temel sebepleri arasındadır. Diğer sebepler arasında tekrarlayan tıbbi veya endüstriyel x-ışınlarına maruz kalma, yanık veya yara izi bırakarak iyileşen cilt hastalıkları, kömür katranı veya arsenik içeren maddelere mesleki sebeplerle sık maruz kalma ve ailede cilt kanseri öyküsünün bulunmasıdır. Açık renk tenli olup güneş yanığı ihtimali fazla olan kişiler, daha yüksek riske sahiptir. Güneş ışınları deri kanserine sebep olan en önemli neden olduğundan en önemli koruyucu önlem güneşten kaçınmak ya da güneş ışınlarından korunmaktır.
Güneşin dünyaya en dik ulaştığı saatler olan saat 10.00
ile 16.00 saatleri arası en zararlı ışınlara maruz kalınır.
Bundan korunmak için açık renkli koruyucu giysi ve geniş
gölgelikli şapka kullanılması iyi olur. Koruma faktörü en az
15 olan güneşten koruyucu kremler kullanılabilir. Güneşten
koruyucu kullanımına çocukluk hatta bebeklik döneminde
başlamalıdır, çünkü yaşam boyu alınan güneş ışınlarının %
80′i 18 yaş öncesi devrededir. Özellikle altı ayın altındaki
bebekler uzun süre güneşe çıkarılmamalı, eğer çıkarılacaksa
bebekler için için özel üretilen güneşten koruyucular
kullanılmalıdır.
Deri kanserinde erken tanı kesin tedavinin en önemli ilk adımıdır. Herkesin vücut derisini belli aralıklarla incelemesi gerekir. Eğer benlerinizde hızlı bir büyüme ya da ani bir değişiklik olursa, derinizde renk değişikliği ve iyileşmeyen yaralar varsa bir an önce estetik uzmanına muayene olunuz.
Aktinik keratozlar özellikle güneş ışınlarına fazla oranda maruz kalmış, açık tenli kişilerin yüz, el sırtı ve kollarında rastlanılan küçük üzerleri pullu lekelerdir. Tedavi edilmezlerde deri kanserine dönüşebilir.
Üç tip deri kanseri bulunmaktadır. Bazal hücreli karsinoma genellikle deride küçük etli kabarıklık şeklinde sıklıkla yüz, boyun ve el sırtlarında ortaya çıkar. Daha sıklıkla açık tenli insanlarda görülür. Bazal hücreli kanser deri kanserleri arasında en iyi huylu olanıdır. Gelişmesi yıllar sürer. Zaman içinde çapı büyümeye başlar. Başlangıçta diğer dokulara yayılmaz. Ancak tedavi edilmezse kanserli alan kanamaya başlar, üzeri kabuklanır. Zaman zaman iyileşip, zaman zaman tekrarlama özelliği gösterir. Bu kanser tipi nadiren metastaz yapar.
Yassı hücreli kanser ise daha hızlı ilerler ve gelişmesi birkaç ayda olabilir. Bazal hücreli karsinomanın tersine diğer organlara yayılabilir. Lemfatik yayılım yapabilir. Erken yakalandığında tedavi oranı yüksektir. Bazal hücreli karsinoma ve Squamöz hücreli karsinomada tedavi başarısı % 95 dir.
Melanom ise bütün deri kanserleri içinde en öldürücü olanıdır. Bazal hücreli ve squamöz hücreli karsinoma da olduğu gibi melanomda da erken tanı tedavi şansını arttırır. Melanom, melanin denen pigmenti üreten melanosit dediğimiz hücrelerde başlar. Melanin derimizin rengini verir ve güneşten kısmi olarak korur. Melanom hücreleri melanin üretmeye devam eder ve bu nedenle kanser alanı kahverengi veya siyahtır. Fakat melanom beyaz ve kırmızı da olabilir. Melanom mevcut olan benlerden köken alabilir. Melanom erken derede hem lenfatik hem de kan yoluyla metastaz (yayılım) yapabilir. Melanom dikkat çekmeden hızla büyüyebilir. Eğer benlerinizde herhangi bir değişiklik saptarsanız estetik uzmanınıza başvurunuz. Erken tanı konan melanom tedavi edilebilir aşamada iken yakalanmış olur. Aşırı güneşe maruz kalmaktan, özellikle güneş yanıklarından kaçınma açık tenli kişilerde melanomdan korunmanın en iyi yoludur. Melanomun kalıtsal özelliği de vardır. Ailesinde melanom olan kişilerin riski daha fazladır. Sıra dışı beni olanlar, çok sayıda beni olanlar melanom açısından yüksek riske sahiptir. Koyu renkli tene sahip olmak melanoma olma riskini ortadan kaldırmaz. Esmer kişilerde de özellikle avuç içi, ayak tabanı, tırnak yatağı ve ağızda melanoma gelişebilir.
Deri biyopsisi kanserin tanısını koydurur. Erken tanı ve cerrahi tedavi şansını arttırır. Öncelikle hastanın öyküsü önemlidir. Yıllarca süren bir yara daha çok bazal hücreli kanser düşündürür. Lezyon çapı 1 cm. den küçük ise 0.5 cm dışından tamamı çıkarılır (eksizyon). Daha büyük çaplı lezyonlarda ise kenarından bir parça alınır (insizyonel biyopsi) ve patolojik incelemeye alınır. Deri kanseri düşünülen hastada ayrıca yayılım yapabileceği lenf bezleri de muayene edilir. Boyunda şişlik olup olmadığı araştırılır. Yüz bölgesi lezyonları için boyun lenfatikleri mutlaka muayene edilmelidir. Şüpheli bir lenf nodu varsa biyopsi ile incelenebilir.
