Yazar:

Boğaz ağrısı boyunda şişlik ile birlikte olabilir ya da şişlik olmadan boyun bölgesinde en sık karşılaşılan şikayetler arasındadır. Boğaz ağrısı, birçok rahatsızlığın belirtisi olarak ortaya çıkabilir. Çeşitli iltihaplar, boğaz ağrısı oluşturabilir. Bunların kaynağı olarak virüsler (soğuk algınlığı, enfeksiyöz mononükleoz gibi) ya da  bakteriler (streprokok, mikoplazma) olabilir.

Bakteriler ile virüsler arasındaki en önemli fark, bakterilerin antibiyotik ile tedavi edilebilmesi, virüslerin ise antibiyorikten etkilenmemesidir. 

Virüslerin sebep olduğu iltihabi durumlarda genellikle burun tıkanıklığı, hapşırma, genel halsizlik, boğaz ağrısı görülebilir. Çok bulaşıcıdırlar ve özellikle kışın salgınlar yaparlar. Vücut, kendi yaptığı mücadele ile bu hastalıktan yaklaşık bir hafta içerisinde kurtulur. Kızamık, su çiçeği, boğmaca gibi, virüslerin yol açtığı hastalıklara da boğaz ağrısı eşlik eder. Boğazdaki aft ve pamukçuk da oldukça ağrılıdır. Bir haftadan fazla süren bir virüs enfeksiyonunda, “enfeksiyöz mononükleoz” düşünülebilir. Bu virüs, lenf bezlerini tutar, bademcikte büyüme yapar ve üzerini beyaz bir zar kaplar. Bu nedenle genellikle boyunda bir şişlik ile birliktedir. Boyun dışında, koltukaltı ve kasıktaki lenf bezlerinde de şişme görülür. Bazen boğaz ağrısı, nefes almayı bile zorlaştırabilir, karaciğeri etkileyerek sarılığa sebep olabilir. Altı hafta veya daha uzun sürebilen aşırı halsizliğe yol açabilir. Bu hastalık, yetişkin ve bulûğ çağında ağırdır, fakat çocukluk döneminde genellikle daha hafif geçer. Tükürük ile geçtiği için “öpücük hastalığı” da denir. Ağızdan ele, oradan tekrar ağıza geçerek de bulaşabilir. Bu yüzden, aynı havlu, yemek kapları gibi özel eşyalar ortak kullanılmamalıdır.

Stereptokok adlı bakteri iltihabı, kalp kapakçıklarını (romatizmal ateş) ve böbreği (nefrit) tutabilir. Bu tür mikroplar, aynı zamanda kızıl, bademcik iltihabı, zatürre, sinüzit ve kulak iltihaplarına da sebep olabilirler. Streptokok iltihabının oluşturabileceği zararlar gözönüne alınarak, mutlaka antibiyotik ile tedavi edilmelidir. Çoğunlukla basit soğuk algınlığından biraz daha uzun süre boğaz ağrısına sebep olurlar. Bu bakteri, muayene ile her zaman tespit edilemez, kesin tanı için boğaz kültürü gerekebilir.

Bademcik, dilin arka kısmına gelen, boğazın her iki tarafında bulunan lenf dokusu kitlesine verilen isimdir. Bazı durumlarda, bu dokular mikrop barındırabilir. Son yapılan araştırmalar sık bademcik iltihabı geçiren çocukların, bademcikleri alındığında, daha sağlıklı olduklarını göstermiştir.

Burun ve sinüs iltihabı olan kişilerde, bu iltihaplı akıntının genizden boğaza gelmesi sebebi ile boğaz ağrısı görülebilir. En tehlikeli boğaz iltihabı, boğazın girişinde bulunan epiglot denilen küçük dilin iltihaplanmasıdır. Bu durum nefes yolunu tıkayabileceği için bazı durumlarda acil müdahale gerekebilir. Yutmanın çok ağrılı olduğu, ağızdan salya aktığı ve solumanın zorlaştığı durumlarda şüphelenilir.

Saman nezlesi ve alerjisi olanlar, burun akıntısı, burun kaşıntısı, hapşırık, geniz akıntısı, burun tıkanıklığı gibi şikayetlerinin olduğu sıra boğaz ağrısı da hissederler. Burunu rahatsız eden, aynı çiçek tozu ve küfler, boğazı da rahatsız edebilirler. Kedi ve köpeğe alerjisi olanlar, bu tür hayvanlarla birikte oldukları zaman boğaz ağrısından şikayetçi olabilirler. Ev tozu da en sık alerji sebeplerindendir ve özellikle kışın ısınmanın etkisiyle kuru havada rahatsızlık yaratırlar.

Kışın, evlerin ısıtılması sonucu oluşan kuru havanın etkisiyle, bilhassa sabahları artmış olarak hissedilen boğaz ağrısı olabilir. Bu, odanın nemlendirilmesi, soğuk buhar ve sıvı alımı ile önlenebilir. Burun tıkanıklığı sebebi ile sürekli ağzından nefes alan insanlarda da boğaz kuruluğu ve ağrı görülebilir. Burun muayenesi ve gerekli tedavisi gerekir.

Sabahları olan boğaz ağrısının diğer bir sebebi de, asitli mide muhtevasının boğaza kaçmasıdır. Bunu önlemek için yatağınızın başını onbeş, yirmi santimetre daha yukarıda tutmanız faydalı olur. Yatmadan birkaç saat öncesine kadar herhangi birşey yememek gerekir. Mide asidine iyi gelen ilaçlar faydalı olabilir. Bunlar yardımcı olmazsa, uzman doktora başvurmalısınız.

Endüstriyel hava kirliliği ve havadaki kimyasal maddeler, burun ve boğazı tahriş edebilir; fakat şu ana kadar bilinen en sık ve etkili tahriş maddesi, tütün dumanıdır. Sigara dumanının içindeki maddelere alerjik kimseler, buna tahammül edemezler. Diğer tahriş eden maddeler, alkol ve baharatlı yiyeceklerdir.

Uzun süreli alkol ve sigara kullananlarda bazen kulaklara da yansıyan boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü olması, bir tümör belirtisi olabilir. Boğaz ağrısı, çoğunlukla uzun süreli ve hafiftir. Diğer önemli şikayetler, ses bozukluğu, ses kısılması, boyunda şişlik, açıklanamayan zayıflama, tükürük veya balgamda kan olmasıdır.

Boğaz ağrısı, aşağıdaki uygulamalarla biraz azaltılabilir:

Sıvı alımınızı arttırınız (Ballı sıcak çay, bilinen bir halk çaresidir).

Yatak odanızda bir nemlendirici veya buhar kaynağı bulundurunuz.

Tuzlu su ile günde birçok kez boğazınızı gargara yapınız (Yarım bardak suya dörtte bir çorba kaşığı tuz konur).

Hafif ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

Boğazı uyuşturan pastillerden kullanabilirsiniz.

Aşağıdaki belirtiler, uzman doktora başvurmanız için size uyarı olmalıdır:

Şiddetli ve uzun süren boğaz ağrısı

Nefes almada güçlük

Yutmada güçlük

Ağzı açmada güçlük

Eklem ağrıları

Kulak ağrısı

Döküntü

Ateş (38 derecenin üzerinde)

Sık tekrarlayan boğaz ağrısı

Boyunda şişlik

Antibiyotikler, bakterilerin üremesini durduran veya onları yokeden ilaçlardır. Antibiyotikler, virüsleri öldürmezler, fakat virüsler insanın bakterilere karşı olan direncini zayıflatırlar. Bu tür bir karışık iltihap oluşursa, antibiyotikler gerekli olabilir. Antibiyotik, doktor tarafından reçete edildiği zaman, doktorun tavsiye ettiği şekilde tam olarak kullanılmalıdır.

Google+